امام ,عليه ,السلام ,حضرت ,سجاد ,حسین ,عليه السلام ,سجاد عليه ,امام سجاد ,امام حسین ,حسین عليه ,عليه السلام راهبر

                     گـريـه هـاي انـقـلابـي               

مقدمه

   با شكست ظاهري حضرت عبدالله الحسين عليه السلام در حادثه عاشورا، در واقع ادامه مسير مبارزه از جنگ سخت به جنگ نرم كشانده شد. تاريخ گواهي مي دهد كه امام سجاد علیه السلام پس از واقعه کربلا با یک عملیات سیاسی-  تحلیلی، انقلاب کربلا را به راهبردی سیاسی، اجتماعی و فرهنگي تبدیل کردند و نشر پیام عاشورا توسط ایشان، سبب شده که امروز هم علاوه بر برپايي مجالس يادبود و ياد آوري آن هم در قالب هاي متنوع و اغلب تأثير گذاري مانند مجالس عزاداري و محافل سوگواري، تعزيه خواني، نوحه سرايي، سخنراني و روضه خواني در اقصي نقاط جهان و حتي در کشورهایی که کانون قدرت استکبار هستند؛ شخصيت، منش و روش امام حسين عليه السلام به عنوان الگوي كامل آزادي خواهي و ظلم ستيزي مانند خورشيدي پرتو افشاني كند.

در يك تحليل سياسي، انقلاب کربلا دارای سه رهبر و مدیر معصوم است كه هر يك از ايشان مسئوليت تحقق راهبردهاي سه گانه زمینه سازي، اجرا و نهادینه سازي را فراهم كرده اند.

1- امام حسن مجتبی عليه السلام به مدت ده سال زمینه ساز انقلاب عاشورا را فراهم كردند.

2- حضرت سید الشهدا عليه السلام راهبر اجرایی قيام كربلا را به خوبي و زيبايي محقق كردند.

3- حضرت زین العابدین عليه السلام راهبر سوم را که در واقع نهادینه سازي و پرورش دهنده انقلاب در قالب یک عملیات چهل ساله بود را فراهم آوردند.

  نمونه هاي تاريخي آن را بارها شنيده و خوانده ايم. در منابع معتبر اسلامي و شيعي مانند ابن‏قولویه و ابن‏شهرآشوب و دیگران از حضرت صادق علیه‏السلام روایت کرده‏اند که امام علی بن الحسین علیه‏السلام بر پدر بزرگوارش بیست سال و به روایتی چهل سال گریست. و هرگاه طعامی نزد او حاضر می‏کردند، می‏گریست. چون آبی به نزد او می‏آوردند، آن قدر می‏گریست که آن آب را مضاعف می‏کرد. نمونه هاي تاريخي اين موضوع را بارها خوانده ايم و شنيده ايم :

1- روزي یکی از غلامان آن جناب عرض كرد : فدایت شوم یابن رسول الله، می‏ترسم که تو خود را هلاک کنی و گناهکار شوی. حضرت فرمود : « اِنَّـما اَشـکوا بَثّی وَ حُزنی اِلَـی اللهِ وَ اَعـلَمُ مِـنَ اللهِ ما لا تَعـلَـمونَ » 1. شکایت می‏کنم درد و اندوه خود را به خدا، و من می‏دانم از خدا آنچه شما نمی‏دانید. پس فرمود : هیچ وقت به خاطر نمی‏آورم کشته شدن فرزندان فاطمه را مگر آن که گریه راه گلوی مرا می‏گیرد.

2-  از بسیاری گریه‏ آن حضرت، یکی از آزاد کرده‏های ايشان گفت : آیا وقت آن نشده است که گریه‏ تو آخر شود ؟ حضرت فرمود : وای بر تو! حضرت یعقوب دوازده پسر داشت و یک پسر او ناپیدا شد و از بسیاری گریه دیده‏های او سفید شد و از وفور غم و اندوه، پشت او خم شد؛ با آنکه می‏دانست او زنده است، و من دیدم پدر و برادران و عموها و هفده نفر از خویشان خود را که در برابر من آن ها را کشتند و سر بریدند. پس چگونه اندوه من به نهایت رسد ؟ 2

همان طور كه در مقدمه گفته شد امام سجاد علیه السلام با اين كار، راهبرد سیاسی عاشورا را براي هميشه تاريخ نهادینه و مشخص کردند كه امروزه از اين منش و روش با عنوان « جنگ نرم » نام برده مي شود.

 راهبرد جنگ نرم

راهبرد مبارزه امام سجاد عليه السلام با راهبرد جنگ نرم داراي مشابهت ها و تفاوت هايي است كه بايد به آن دقت كرد. در واقع توجه به دستورات خداي متعال در قالب آيات شريف قرآن كريم و سيره و سنت پيامبر اكرم صلي الله عيه و آله و ائمه هدي عليهم السلام جلوه گري مي كند؛ محور تعيين كننده هر برنامه ريزي و راهبردي است.

تعریف جنگ نرم Soft Warfare در جبهه مقابل جنگ سختWarfare Hard است و البته تعريف یکسانی كه مورد پذيرش همگان باشد ندارد. اما افراد مطرحي چون جان كالينز - تئوريسين دانشگاه ملي جنگ ايالات متحده - جنگ نرم را این گونه تعریف کرده است : استفاده طراحي شده از تبليغات و ابزارهاي مربوط به آن، براي نفوذ در مختصات فكري دشمن با توسل به شيوه هايي كه موجب پيشرفت مقاصد امنيت ملي مجري مي شود.

 اصطلاح جنگ نرم در آيين رزمي ارتش هاي جهان اين گونه تعريف مي شود :  جنگ نرم، استفاده دقيق و طراحي شده از تبليغات و ديگر اعمالي است كه منظور اصلي آن تاثيرگذاري بر عقايد، احساسات، تمايلات و رفتار دشمن، گروه بي طرف و يا گروههاي دوست است به نحوي كه براي برآوردن مقاصد و اهداف ملي پشتيبان باشد.

 بنابراين جنگ نرم را مي توان این گونه تعریف کرد : اقدامات نرم رواني و تبليغاتی رسانه ها كه جامعه هدف را بدون درگيري و استفاده از زور، به شكست وا مي دارد.

به عبارت دیگر جنگ نرم، مترادف اصطلاحات بسياري در علوم سياسي و نظامي مي باشد. در علوم نظامي از واژه هايي مانند جنگ رواني يا عمليات رواني استفاده مي شود و در علوم سياسي مي توان به واژه هايي چون براندازي نرم، تهديد نرم، انقلاب مخملين و اخيراً به واژه انقلاب رنگين اشاره كرد. در تمامي اصطلاحات بالا هدف مشترك تحميل اراده گروهي بر گروه ديگر با استفاده از راه هاي غیر نظامي است.

آن چه كه دشمنان اسلام و انقلاب پيوسته در صدد طرح آن در جامعه بوده و هستند اين است كه كربلا یک حادثه تاريخي بود که در روز عاشورا به پایان رسید. از نظر دشمن، قصه در کربلا با شهادت امام حسین عليه السلام و یاران ايشان و اسارت اهل بیت آن حضرت، يك قيام نافرجام تمام شده است؛ و در نهايت این انقلاب را یک زد و خورد نابرابر می دانند. اما واقعيت مطلب با راهبرد امام چهارم از اين بن بست به خوبي خارج و در مسير تحقق اسلام راستين در هميشه تاريخ قرار مي گيرد.

 گريه هايي انقلابي

نخستین روضه خوان شهادت امام حسین عليه السلام امام سجاد عليه السلام بودند. در زماني كه بسیاری از مردم نهضت کربلا را در عاشورا تمام شده می دانستند امام سجاد عليه السلام در اجتماعات مختلف براي مردم مدینه روضه خوانی مي کردند و تمام ما وقع کربلا، مدینه و شام را به طور دقیق تبیین مي نمودند.

  در ابتدا مردم تنها گوش بودند و گریه مي کردند؛ اما عکس العملي نشان نمي دادند. اما به تدريج عمق فاجعه براي ايشان مشخص شد و از كرده خود پشيمان شدند.

 نقل است روزي در جمعي كه حضرت سجاد وقايع كربلا را بيان مي كردند، از ميان مردم، فردي برخاست و با چشم گریان عرض کرد ما شرمنده و خجالت زده ایم که عزیزان پیامبر اکرم مورد ظلم قرار گرفتند.

در سال اول پس از قيام عاشورايي، سردی و بی مهری مردم مدینه نسبت به شقاوت های دشمن سبب شد امام سجاد عليه السلام  وارد شهر مدینه نشوند و در بیابانی چادر بزنند و در آن خیمه زندگی کنند، ولی حاضر به زندگی در شهر بی عاطفه مدینه نشوند. ولي در همان جا هم مردم زيادي گرد ايشان جمع مي شدند و با گريه هاي انقلابي حضرت همدلي مي كردند.

گريه هاي انقلابي آن حضرت به تدريج نهادینه سازی و نشر پیام عاشورا را سبب شد تا آنجا كه مردم زيادي در سرزمین هایی که حتی مسلمان نبودند، نسبت به واقعه عاشورا حساس شوند. قيام مختار و سليمان صُرد خزاعي تنها نمونه اي از بازتاب هاي گريه هاي عاشورايي حضرت سجاد عليه اسلام است.

دامنه اين جنگ نرمي كه حضرت آغازگر و مبتكر آن بود به سرعت توانست در غیر از امت اسلامی، شهرهای شیعه نشین و مسلمان، در کشور هایی که کانون قدرت استکباري بودند حضور فعال داشته باشد. هيأت هاي سینه زنی و عزاداری امام حسین در دهه محرم و به ويژه در روزهاي تاسوعا و عاشورای حسني و مراسم اربعين در كشورهاي مختلف نهادينه و بومي شده است.

گريه هاي انقلابي حضرت سجاد باعث شد تا امروز مردم جهان پیامبر اكرم صلي الله عيه و آله و خاندانش را با امام حسین عليه السلام بشناسند. این شناخت حاصل عملیات حدود 40 ساله ايشان است که امروز پس از گذشت قرن ها در منطقه ای چون بالکان مردي ارمنی و مسیحی در حالی که اسلام و پیامبر اكرم صلي الله عيه و آله را نمی شناسد، امام حسین عليه السلام را می شناسد.

 تأثير گريه هاي انقلابي

در واقعه کربلا امام سجاد عليه السلام حدود 24 ساعت دچار بیماری تب و لرز شدند، اما به عنوان یک معصوم و قطب عالم امکان 40 سال بار این انقلاب را به دوش کشیدند و عملیات سیاسی، تحلیلی روی آن حادثه انجام دادند. ايشان آن زد و خورد و جنگ نابرابر را به صورت يك سند راهبردي و بيانيه انقلابي آموزنده ای در آورد که هر ملتي مي تواند آن را الگوي مطلوب مبارزه با ظلم و ظالم قرار دهد. تا آن جا كه بزرگان سياسي و فرهنگي زيادي در دنيا تحت تأثير آن مطالب ارزنده اي را مطرح كرده اند. از آن جمله 3 :

« مهاتما گاندي » رهبر فقيد هندوستان، امام حسين عليه السلام را الگوي مبارزه خود مي داند و مي گويد : « من زندگى امام حسین عليه السلام، آن شهید بزرگ اسلام را به دقت خوانده‏ و توجه کافى به صفحات کربلا نموده‌ام و بر من روشن شده است که اگر هندوستان بخواهد یک کشور پیروز گردد، بایستى از سرمشق امام حسین پیروى کند. »

« چارلز دیکنز » نویسنده معروف غربي و ازبرجسته‌ترین رمان‌نويس و یک فعال اجتماعی توانمند بود، مي گويد : « اگر منظور امام حسین، جنگ در راه خواسته‏‌هاى دنیایى بود، من نمی‏ فهمم چرا خواهران و زنان و اطفالش به همراه او بودند؟ پس عقل چنین حکم می نماید که او فقط به خاطر اسلام، فداکارى خویش را انجام داد. »

« ادوارد براون » مستشرق معروف انگلیسى : « آیا قلبى پیدا می‌شود که وقتى درباره کربلا سخن می‌شنود، آغشته با حزن و درد نگردد ؟! حتى غیر مسلمانان نیز نمی‌توانند پاکى روحى را که در این جنگ اسلامى در تحت لواى آن انجام گرفت انکار کنند. »

 نتيجه :

قيام حضرت سيد الشهدا عليه السلام حداقل سه عنصر اصلي دارد :

عنصر عقلانيت،

عنصر حماسه،

عنصر عاطفه

اين كه چرا در واگويه داستان رستاخيز عاشورا همواره بر ترسيم نقش عاطفي آن مي پردازيم و ساير بخش ها كم تر مورد توجه و نذكر قرار مي گيرد، علل و عوانب مختلفي مترتب است. و از آن جا كه سؤال هاي نسل تحصيل كرده امروز از همين مطالب است لذا نيازمند آسيب شناسي دقيق و عاري از تعصب و جانبداري و هم چنين بازنگري است؛ اما يكي از علل توفيق عنصر عاطفه در بين شيعيان و مسلمانان را بايد در موفقيت گريه هاي انقلابي حضرت سجاد عليه السلام جست و جو كرد.

اما آسيب اصلي از ناحيه غلبه تفكر صوفيانه ناشي از تاثيرگذاري حكومت هاي عصر صفوي تا عصر حاضر است كه همواره كربلا را در مقابل كربلا قرار داده اند تا كمتر مورد سؤال و شبه قرار گيرند. و به همين دليل ثقل اكبر يعني قرآن كريم هم در مهجوريت است.

ذكر اين نكته لازم به نظر مي رسد كه نبايد چنين تصور شود همين مجالس حسيني و محافل عزاداري ديگر كاملاً استحاله شده و ديگر كارايي اصلي را ندارد. كه اين همان خواسته دشمنان اسلام و قرآن و عترت عليهم السلام است. امام راحل فرمودند : « ما هرچه داريم از محرم و صفر دارم. » و « اين محرم و صفر است كه اسلام را حفظ كرده است. »

اما اين مطلب به آن معنا نيست كه نبايد از حقيقت چشم پوشي كرد. امروز هم صداي فرياد رساي امام حسين عليه اسلام فراخناي تاريخ به گوش مي رسد كه « آيا كسي هست كه مرا ياري كند ؟ » و نيز صداي هق هق سيد الساجدين امام زين العابدين ما را به مجلس روضه امام حسين عليه السلام دعوت مي كند.

« آنتوان بارا » نویسنده مسیحی در کتاب خود با عنوان « حسین در اندیشه مسیحی » می‌گوید : « اگر حسین علیه السلام، از ما بود، در تمام زمین برای او منبر و پرچم برمی‌افراشتیم و مردم را با نام « حسین » به مسیحیت فرا می‌خواندیم. »

امروز امام حسين از ماست؛ بكوشيم تا ما از حسين شويم.

ان شاء الله

پی نوشت ها: 

1- سوره یوسف، آيه 86

2-  مناقب ابن‏شهرآشوب، ج 4، ص 180 به نقل از جلاء العیون، ص 837. 
منـبع : حدیث اهل‏ بیت زندگینامه و مصائب چهارده معصوم؛ یدالله بهتاش؛ نشر سبحان؛ چاپ چهارم 1384 . 

3- نظرات رهبران و بزرگان سياسي و فرهنگي جهان درباره قيام عاشورا در وبلاگ

        http://quran-edu.blogfa.com

منبع اصلی مطلب : فرهنگ آموزش قرآن در آموزش و پرورش ايران
برچسب ها : امام ,عليه ,السلام ,حضرت ,سجاد ,حسین ,عليه السلام ,سجاد عليه ,امام سجاد ,امام حسین ,حسین عليه ,عليه السلام راهبر
اشتراک گذاری: این صفحه را به اشتراک بگذارید

ساموزیک : تقديم به ساحت مقدس امام سجاد عليه السلام